معاون استاندار گلستان خبرداد؛

پیگیری برای سرمایه گذاری قزاق ها در صنایع تبدیلی بخش کشاورزی

گرگان- معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار گلستان گفت: پیگیری برای سرمایه‌گذاری قزاق ها در بخش کشاورزی و صنایع تبدیلی یکی از مهم‌ترین مباحث مطروحه در جلسه با هیئت تجاری قزاقستان خواهد بود.

سید محمد دهنوی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: کاروان تجاری و سیاسی استان منگستائو قزاقستان برای بازدید از ظرفیت‌های کشاورزی، معدنی و همچنین برگزاری جلسات حضوری با فعالان بخش اقتصادی و تجاری امروز (چهارشنبه) وارد گلستان خواهند شد.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار گلستان افزود: بخش کشاورزی و صنایع تبدیلی به عنوان یکی از محوری ترین مباحث مطروحه در مذاکرات مدنظر طرفین خواهد بود و همچنین تلاش خواهیم کرد تا در حوزه صنعت و معدن و تجارت و بازرگانی به دستاوردهای مطلوبی برسیم.

دهنوی گفت: تلاش می‌کنیم در این جلسات، پیش نویس تفاهم‌نامه نهایی بین استان منگستائو و استان گلستان تنظیم شود تا در اوایل سال آینده و همزمان با سفر استاندار منگستائو قزاقستان به گلستان شاهد امضای این تفاهمنامه باشیم.

وی افزود: توسعه روابط با همسایگان شمالی یکی از عمده‌ترین رویکردهای دولت سیزدهم بوده است و در این بین کشور قزاقستان به سبب برخورداری واقع شدن در مسیر راه آهن KTI یکی از گزینه‌های مدنظر گلستان است.

مجازات سنگین برای مخفی کردن تابعیت دوم در قزاقستان

سخنگوی وزارت کشور قزاقستان اعلام کرد اقدامات قانونی برای تشدید مجازات شهروندانی که تابعیت دیگر خود را پنهان کنند، در دستورکار قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار دفاتر منطقه‌ای خبرگزاری فارس، «شوگیلا تورلی بک» سخنگوی وزارت کشور قزاقستان اعلام کرد اقدامات قانونی برای تشدید مجازات شهروندانی که تابعیت دیگر خود را پنهان کنند، در دستورکار قرار گرفت.

تورلی بک در جلسه توجیهی وزارت امور خارجه تاکید کرد: برای جلوگیری از عواقب مربوط به اخذ تابعیت دیگر، آن دسته از اتباع قزاقستان که به کشورهای دیگر رفته و تابعیت دیگری را پذیرفته‌اند، باید ظرف ۳۰ روز به دفتر کنسولی قزاقستان برای ثبت تابعیت از دست رفته، مراجعه کنند.

وی افزود: قزاقستان تابعیت کشور دیگر را به رسمیت نمی‌شناسد. برای کتمان تابعیت مضاعف جریمه ماهانه ۶۹۰ هزار تنگه یا اخراج از قزاقستان در نظر گرفته شده است.

نماینده رسمی وزارت امور داخله قزاقستان تصریح کرد: در سال گذشته ۸۴۱ نفر به دلیل تابعیت مضاعف به مقامات معرفی و ۱۳۸ نفر با حکم قضایی از کشور اخراج و بقیه جریمه شدند.

در طول 5 سال گذشته، ۳۵۱۵ نفر به دلیل نقض قوانین شهروندی تحت تعقیب قرار گرفته‌اند که از این تعداد بیش از ۳۰۰۰ نفر جریمه شده و ۴۷۳ نفر از کشور اخراج شده‌اند یا از تابعیت قزاقستان انصراف دادند.

گرگان - ایرنا - اولین قطار باری کشور قزاقستان حامل زغالسنگ امروز یکشنبه از طریق خط‌آهن بین‌المللی اینچه‌برون وارد استان گلستان شد.

استاندار گلستان پس از ورود این قطار باری گفت که راه آهن اینچه برون فرصتی کم نظیر برای رونق تجارت ایران با کشورهای آسیای میانه و اتصال مسیر حمل و نقل شمال به جنوب کشور است.

به گزارش روز یکشنبه روابط عمومی استانداری گلستان، هادی حق شناس اظهار داشت: توسعه این خط ریلی می تواند هزینه های ترانزیت را تا حد زیادی کاهش دهد.

وی با اشاره به ورود محموله زغالسنگ از قزاقستان به ایران از طریق خط ریلی اینچه برون اظهار امیدواری کرد که این اقدام سرآغازی برای افزایش صادرات و واردات از این منطقه باشد.

استاندار گلستان گفت: راه آهن اینچه برون از مزیت ارتباط با کشورهای اوراسیا، بندر خشک و منطقه آزاد اینچه برون برخوردار است که می تواند در کاهش هزینه های واردات و صادرات تاثیرگذار باشد.

خط ریلی اینچه برون به عنوان بخشی از کریدور شمال - جنوب می تواند بخش قابل توجهی از مبادلات ریلی کشورهای مستقل مشترک المنافع را انجام دهد.

منطقه مرزی اینچه برون با بهره مندی از زیرساخت‌های ریلی، گمرکی و پایانه‌ای در ۸۰ کیلومتری شمال شهرستان گنبدکاووس واقع است.

اکنون اینچه برون مرکز گمرکات استان گلستان بوده و زیرمجموعه آن پایانه های صادراتی در گرگان و گنبدکاووس، گمرک امانات پستی گرگان، گمرک بندرترکمن و گمرک فرودگاه بین المللی گرگان است.

آشنایی مختصر با دستاوردهای سی ساله قزاقستان

قزاقستان وارث تمدن برجسته عشایری استپ بزرگ است ، که از آن  تشکل دولتی متعددی از ساکاها و هون ها ، ترکان کاگانات ، اردوی زرین و خان  های قزاقستان ، که در سال 1465 تاسیس شد ، ظهور کردند. پس از 260 سال عضویت در امپراتوری تزاری و اتحاد جماهیر شوروی ، این کشور در 16 دسامبر 1991 به استقلال خود بازگشت و نورسلطان نظربایف به عنوان نخستین رئیس جمهور جمهوری قزاقستان از طرف مردم انتخاب شد.
طی 30 سال گذشته ، قزاقستان با 186 کشور روابط دیپلماتیک برقرار کرده است ، به یکی از اقتصادهای پویا در حال توسعه اوراسیا و صدایی معتبر در صحنه بین الملل تبدیل شده است.
قزاقستان به  تاریخ چند صد ساله و میراث فرهنگی چند وجهی خود افتخار می کند. بسیاری از چیزهایی که اکنون بخش مهمی از زندگی معاصر بشر است از قزاقستان نشأت گرفته است. این پدیده ها عبارتند از:
فرهنگ اسب سواری. اهلی سازی اسبها ابتدا در قلمرو قزاقستان معاصر صورت گرفت. اجداد قزاق ها اولین کسانی بودند که زره محافظ اسب و زره  برای سوارکار را ساختند.
"مرد طلایی". در سال 1969 ، در فاصله کمی از شهر ایسیک ، "توت آنخامون قزاقستان" یا "مرد طلایی" کشف شد. کاردستی ماهرانه در ساخت لباس های طلا برای یک جنگجوی قرن 5 قبل از میلاد. اسطوره ای غنی را نشان داد ، که انعکاس دهنده  قدرت و زیبایی شناسی تمدن استپی است.
جاده ابریشم. موقعیت منحصر به فرد قزاقستان از زمان های بسیار دور در قلب اوراسیا به پیدایش "دهلیز های" ترانزیتی بین مناطق و تمدن های مختلف کمک کرده است. این مسیرها به سیستم جاده ابریشم - شبکه ای بین قاره ای  روابط تجاری و فرهنگی بین شرق و غرب ، شمال و جنوب قاره اوراسیا - تبدیل شده اند.
سیب و لاله. دامنه رشته کوه تین شان زادگاه  تاریخی سیب و لاله است. قدیمی ترین نوع سیب - سیب سیورسی  - از قزاقستان است. امروزه در سراسر جهان بیش از 3000 نوع گل لاله وجود دارد که بیشتر آنها از قزاقستان هستند.
مدل توسعه اقتصادی قزاقستان
تولید ناخالص داخلی قزاقستان بیش از 180 میلیارد دلار آمریکا (بانک جهانی) است. از زمان استقلال ، 16 برابر شده است. این بزرگترین اقتصاد در آسیای مرکزی است که بیش از نیمی از تولید ناخالص داخلی منطقه را تشکیل می دهد.
قزاقستان به عنوان کشوری با بهترین جو سرمایه گذاری در منطقه رتبه بندی شده است و براساس گزارش Doing Business گروه بانک جهانی (2019) در رتبه 25 قرار دارد . از زمان استقلال ، این کشور بیش از 330 میلیارد دلار سرمایه مستقیم خارجی جذب کرده است. قزاقستان 70٪ سرمایه گذاری مستقیم خارجی جذب شده در آسیای میانه را تشکیل می دهد.   حدود 50٪ سرمایه گذاری مستقیم خارجی در قزاقستان از طریق اتحادیه اروپا جلب شده است ، از جمله 96.6 میلیارد دلار از هلند، 16.7 میلیارد دلار از فرانسه ، 8.7 میلیارد دلار از بلژیک ، 6.8 میلیارد دلار از ایتالیا و 5 میلیارد  دلار از آلمان (2020). دیگر سرمایه گذاران بزرگ غبارتند از : روسیه ، چین ، ایالات متحده ، ترکیه ، ژاپن و کره جنوبی  .
قزاقستان از نظر اصلاحات اقتصادی ، باز بودن تجارت بین المللی ، سرمایه گذاری و ثبات سیاسی در منطقه پیشقدم است. در سالهای اخیر ، قزاقستان اصلاحات گسترده ای را برای تقویت حمایت از سرمایه گذاران ، کاهش بوروکراسی / دیوان سالاری ، افزایش شفافیت مالیاتی و حمایت از کارآفرینی انجام داده است.
در سال 2015 ، قزاقستان به سازمان تجارت جهانی پیوست. در سال 2018 ، مرکز مالی بین المللی "آستانه"  ایجاد شد - پروژه ای با هدف تبدیل نور سلطان به یک مرکز مالی در منطقه.
ابتکارات بین المللی
قزاقستان رهبر جهانی جنبش ایمنی هسته ای است:
- 29 اگست 1991 سایت آزمایش هسته ای سیمیپلاتینسک  Semipalatinsk را بست و از چهارمین زرادخانه بزرگ هسته ای جهان صرف نظر  کرد.
- در سال 2009 در ایجاد منطقه عاری از سلاح هسته ای در آسیای میانه شرکت کرد.
- دو دور گفتگو در مورد برنامه هسته ای ایران بین گروه 1 5 و ایران انجام داد.
- یک بانک اورانیوم با  غنای کم در خاک قزاقستان تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی ساخته شد.
قزاقستان  کنفرانس تعامل و اعتمادسازی آسیا را  تشکیل داد که امروز 27 کشور عضو آن هستند. و به طور فعال در پروژه های همکاری منطقه ای، از جمله به عنوان یکی از بنیانگذاران سازمان همکاری شانگهای و شورای همکاری کشورهای ترک زبان  شرکت می کند .
در سال 2010 به عنوان اولین کشور پس از اتحاد جماهیر شوروی و اولین کشور اکثریت مسلمان به ریاست سازمان امنیت و همکاری در اروپا تبدیل شد و میزبان اولین اجلاس سازمان امنیت و همکاری اروپا در 11 سال گذشته بود که " اعلامیه  یادبود آستانه: به سوی یک جامعه امن"  را تصویب کرد .
ریاست سازمان همکاری اسلامی را با موفقیت در سالهای 2011 - 2012 بر عهده گرفت. و یکی از بنیانگذاران اتحادیه اقتصادی اوراسیا است که در سال 2014 ایجاد شد.   اولین کشور آسیای میانه  بود که به عنوان عضوی غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل برای سال های 2017-2018 انتخاب شد. قزاقستان از طریق روند آستانه ، که بستر را برای مذاکرات بین دولت سوریه ، مخالفان مسلح و کشورهای تضمین کننده  (روسیه ، ترکیه و ایران) فراهم می نمود ، به حل بحران سوریه کمک می کرد.
قزاقستان نمایشگاه تخصصی بین المللی "EXPO-2017 " را با موضوع "انرژی آینده" در نور سلطان برگزار کرد.
کمک به بازسازی افغانستان یکی از اولویت های اصلی قزاقستان است

Ирандағы Абай орталығында Наурыз мерекесі атап өтілді

    22 наурыз күні Қазақстан Республикасының Горган қаласындағы (Иран) Бас консулдығы ғимаратындағы Абай орталығында жергілікті қазақ диаспорасының белсенділері, Қазақстан мен қазақ халқының мәдениеті, әдебиеті, тарихын зерттеушілер және ирандық қазақ өнерпаздарының қатысуымен Наурыз мейрамына арналған мерекелік жиын өткізілді.
    Мерекелік отырыста сөз алған Бас консул Айтжан Айдашев  жиналғандарды Наурыз мекесімен құттықтап, ғасырлар тереңдігінен бастау алған, бүгінде үлкен ауқымды рухани ұлттық мерекеге айналған Наурыздың биылғы жылы Қазақстанның тәуелсіз дамуының 30 жылдығында өтіп отырғанына ерекше тоқталды.
    Сонымен қатар, шығып сөйлеген белгілі аудармашы Қажымұхамет Шатқам, тарих ғылымдарының докторлары Оразмұхамет Сарли мен Бибихамиде Мұхаметниязи, әдебиетші Дұрды Карими, қазақ өнер тобының жетекшісі Махса Бикдер және басқалары Наурыздың шығыс елдері үшін бірліктің, татулықтың, еңбектің, ізгіліктің, бақыттың мерекесі ретінде тойланатынын, тарихи, мәдениеті және тілі ортақ түркілер мен парсылар арасында жоғары бағаланатынын, оны жыл сайын тойлап отыруды салт-дәстүрге айландырғанын атап өтісті.
    Салтанатты жиналыс барысында өткен жылы Қазақстан мен Иран арасындағы мәдени қатынастарды дамытуға үлес қосқан, Әл Фараби мен Абай мерейтойларын атап өтуде еңбек сіңірген тұлғаларға ҚР Мәдениет және спорт министрі, Қазақстанның Ирандағы Елшісі және Горган қаласындағы Бас консулы атынан құттықтау грамоталары, алғыс хаттар тапсырылды.
Мерекелік жиынның ресми бөлігінің соңында ҚР Бас консулы биылғы жылы атап өтілетін Қазақстанның 30 жылдығы, Ә.Бөкейханов, Ж.Жабаев, Д.Нұрпейісова, М.Мақатаев, Қ.Мұңайтпасов және басқа көрнекті тұлғалардың мерейтойларына арналған іс-шараларға ирандық мәдениет, ғылым және қоғам қайраткерлерінің белсенді түрде қатысатындарына сенім білдірді.
Іс-шара ұлттық тағамдар қойылған мерекелік дастарханмен жалғасты, наурыз көже, бауырсақ, қазы-қарта, тағы бірқатар қазақтың ұлттық тағамдары ұсынылды. Сонымен бірге, жергілікті қазақ диаспорасының өнерпаздары арнайы дайындаған концерт қойылды. «Көроғлы», «Ерке сылқым», «Адай» күйлері тыңдалды, қазақ халық әндері шырқалды.
 

ИРАН САЯХАТЫ

1985 жылдың 7 қазанында Ыстамбұлдан Тегеранда жол тарттым. Тегеран вокзалына билет алып, Иран уақыты бойынша түскі 3 жарымда автобуспен Горганды бетке алдым. Кешкі сағат 5 те қажы Ақмұраттың үйіне бардым. Үй жақсы салынған, 2 қабаттан тұрады. Кең де, жарық еңселі үйде жиһаздар бүрісіп тұр. Қонақжай қандастарым қалбалақтап қарсы алды. 
Кең дастарқанда арнайы дайындалған
қонақасыдан ауыз тигеннен кейін, бұрыннан таныс Ислам Жеменей деген азамат өз үйінің бір бөлмесіне әкеп орналастырды. 
Ертеңінде Горгандағы қазақ ауылдарын қыдырып, тұрмыс-күйлеріне қанықтым. Ауғанстаннан қоныс аударған бірталай ел осында екен. Түсте бірнеше қажымен бірге Айып Көрпенің үйіне түстендім. Иса Муддин молданың інісімен жолығып, ағасының үйінде аят оқыдым. Сол күні кеште Нұраштың үйінде мәуліт оқылды. Қазақ-түрікпеннің біраз молдалары жиналды. Мәулітті Түрікпен молда оқыды. Мен Құран оқып, салауатты айттым. 
Өзім қайта бастырған Қазан баспасының Құран кәримінен 100 дей дана алып келген едім. Мешітке бердім, елге де тараттым. 

ҚЫЗЫҚ ЕҢГІМЕ

Бүгін кеште қазақ-түрікпен молдалары арасында қызықты еңгіме өрбіді. Мені білетіндер үй толы адамдарға: 
- Бұл Халифа Алтай, Түркияда тұрады. Діни кітаптар жазып бастырып, таратады. Қытайдағы қазақтарға да жібереді, - деп, таныстырғаннан кейін, шуылдап тұс-тұсынан сұрақ қоя бастады. 
- Қытайда қанша мұсылман бар?
- Шыңжандағы 15 миллионға жуық мұсылман тұрады, - деп жауап бердім. 
- 7 миллион ұйғыр, 2 миллиондай қазақ бар. Қалғандары қырғыз, өзбек, ноғай, дүңген ұлттарынан құралған, - дедім. 
- Ұйғыр деген қазақтың қай руы, қай жүзінен тарайды, - демесі бар ма отырғандардың.
- Ұйғырлар қазақ сияқты өз алдына бір түркі тектес халық, - дедім, шаманның келгенінше түсіндіруге тырысып. 
- Мұсылман ба, қазақша біле ме? 
- Әрине мұсылман. Қазақ тілі мен ұйғыр тілі ұқсас. Аздаған ғана айырмашылықтары бар. 
- Ал, дүнгендер кім? О да қазаққа ұқсай ма? 
- Олар, қытай-тектес халық. Алайда діндері мұсылман. Ал тілдері қытай тіліне ұқсайды, - деп, барымды салсам да, бұл әрекетімнен оңды нәтиже шықпады. Үй толы қажылар, өзара күңкілдесіп, менің айтқандарымды түсінбегендіктерін аңғартты. 
- Ал, Құран кәрімді Ресейдегі қазақтарға жібермейсің бе? - деп сұрады. 
- Жібере алмай жүрмін. Өзім онда барғанымда (1984) шеқарадан діни кітаптарды өткізпейді екен. Алып қалып, қайтқанда өзіме қайтарып берді. 
- Басқа жолмен жіберуге болмай ма?
- Финляндия деген мемлекет арқылы жіберіліп тұрады. 
- Ол, қазақтың қай жері? 
- Финляндия деген өз алдына дербес мемлекет. Фин деген халық мекендейді.
Бас қаласы Хельсинки. 
Бұл әңгімеден аңғарылып тұрғандай, үй толы адамдардың дүниеуи білімдері де, діни білімдері де шамалы екен.

ТАҒАН КӨРПЕНІҢ ЕҢГІМЕСІ 

1968 жылы Иранға келгенімде Таған оқып жүрген болатын. Оқуын ойдағыдай бітіріп, Шаргел деген қалада
қызмет атқарады екен. Қазақша сауаты жоқ. Алайда қазақ десе ішер асын жерге қояды. Осы елдің тарихи шежіресін, Отанынан ауған тарихын жазып жүрген көрінеді. 
Сол Тағанның өз аузынан айтқан еңгімесін қаз-қалпында назарларыңызға ұсынғым келеді:
- Отанымыздың басына қиын-қыстау күн туғанда елді бастап Иранға қашып келген біздің аталарымыз еді. Мен 1947 жылы Бендерше қаласында дүниеге келіппін. Шешеміз <еті - сенікі, сүйегі - менікі> деп, молдаға тапсырғаннан кейін, Әбу, Ақбота, Қарышбай, Самархан деген молдалардан тәлім алдым. Иманды болсын, бұл адамдардың бәрі қайтыс болды. Осы елдің 55 жастан төменгілердің бәрі осы адамдардан үйренген. Мен де солардың бірімін. 
Бізді бұрын Иран мемлекеті мектепке алмайтын. Өйткені, бізде Иран азаматтығы жоқ еді. 
Біздің ұлттың келешегіне шынымен басы ауырып, балтыры сыздайтын бір мықты азаматымыз бар болатын. Сол кісі біз Иранға орналасқаннан кейін 16 жыл өткен соң Мазандаран аймағының орталығына барып, талап етіп, Ирандағы қазақ балаларының оқуына мүмкіндік алып келді. Сөйтіп 1955 жылдан бастап мектептерде оқи бастадық. Алғашқылардың бірі болып мен де оқуға аттандым. Менімен бірге Мұхаммед, Керім, Ізжан, Сәрсенбі, Алпысбай, Демесін, Қуаныш, Мәжит деген балалар оқыды. Бәрі де оқуларын бітіріп, әр салада қызмет атқарады. Содан бәрі Иран қазақтары балаларын мектепте, әртүрлі оқу орындарында оқыта алады. 
Сол кезде біздің туған-туысқандарымыз Иранның бір қаласынан екінші қаласына қатынай алмайтын. Ол үшін рұқсат алуға мәжбүр болатын. Жолда сақшылар тоқтатып:
- Машинада біліш ( қазақтарға біліш дейді.) бар ма?- деп сұрайды. Құжаттарын тексеріп, әуре-сарсаңға салып қоятын. Ал жергілікті халықтың өйтіп мазасын алған емес. Мені 16 жасқа жеткен соң, осы мәселе қатты алаңдатты. Біз неге өзге жұрттар сияқты емін-еркін жүріп тұра алмаймыз? Мен өзімізді мазалаған осы сұрақтарды үлкендерге қойып едім,
олардан: <Қарағым, сен ештеңе білмейсің ғой. Біз Ресейден қашып келдік. Сондықтан да Иран азаматы емеспіз. Бізге деген көзқарастарының өзгешелігі де содан> деген жауап алдым
Мен:
- Сіздер неге талап етіп, үкіметтен азаматтық алмайсыңдар? деп едім: 
- Қарағым, ол үшін парсыша білу керек.
Ондай адам бізде жоқ қой, - десті. 
- Аллаға шүкір, біздің сауатымыз бар. Азаматтыққа байланысты тиісті орындарға арз жазсам қалай болар, - деп едім:
- Жазсаң өте жақсы болар еді. Ол үшін біз саған рақмет айтатын боламыз. -
Менің сауатым жеткілікті болғанмен, арыз жазу жолын жақсы білмейтінмін. Бірақ <іздеген жетер мұратқа> дегендей, жергілікті түрікпенді тауып алып, арыз жазатын нұсқа (бланкі) алдым. Әрі өз ойымнан сыртқы істер министрлігіне арыз жазып, почта арқылы салып жібердім. Соның нәтижесінде біз отырған қалаға бір әйел келіп, ақсақалдарды мешітке жинап, жиналыс өткізді. Ол: 
- Сіздер, Иран азаматтығын қабыл етесіздер ме?- деп сұрады. Мен тілмаштық қызмет атқарып отырған едім. Ақсақалдардың қабыл ететінін айттым. Сол әйел келіп кеткеннен кейін көп ұзамай-ақ анкета жазатын нұсқалар
(бланкілер) жіберілді. Соларды толтырып, қайтадан салып жіберген едік. 1958 жылы біздерді Иран азаматтығына қабылдау туралы жарлық шықты. 
Біз Иранға келгенде 320 дай отбасы едік. Енді өсіп-өңіп, 400 ге жеткен болармыз. 
Біздің Қазақстаннан Иранға 1931-1932 жылдары нәубет кезінде Түркімен(Түркіменстан) аркылы келген. Бастапқы 10-15 жыл тұрмыстың қиындығын басынан өткізіп, ауыр соққыға ұшыраған. Басында үй, бауырында қазан болмай, азып-тозған. 
Ауру-сырқаудан қырылған. Кейіннен тірлігіміз оңала бастады. 
Ирандағы елдің 30 пайызы Адай. Келімбердінің 6 баласы бар. Олар: Жеменей, Құнанорыс, Балықшы, Тобыш, Мұнал. 
Адайдың екінші баласы Қосайдан бесеу: Жаман Адай, Бәли, Қадыр, Тірней, Айдаралы. 
Жеменейдің балалары: Кедей, Ақбота,
Олжас, Еспен, Бәйбіше. 
Құнанорыс пен Балықшыдан бала жоқ
Тобыштан: Қараш, Бабу, Қамысбай, Бегей, Жанай, Баубек, Жайылхан.
Мұналдан: Жаулы, Шағи, Бәйімбет, Қырықмылтық, 
Жаулының үш ұлы бар: Ескелді, Қосқұлақ, Жары. 
Бейімбеттен төртеу: Райымберді, Сабытай, Сұлтан, Медет. 
Райымбердіден үшеу: Бай, Шағыр, Жақау. 
Сабытайдан: Боққара, Көрпе, 
Көрпеден: Күйік, Албан, Маңғылбай.
Боққарадан: Байбоз, Жанбоз, Матай. Әзіргі Ирандағы қазақтардың ең байлары: Ерқасым, Нұрғожа, Ескендір, Ақмұрат, Балағұлдар. 

ИРАНДАҒЫ ҚАЗАҚТАРДЫҢ КӘСІБІ 

Ирандағы қазақтардың қолынан келмейтін кәсібі жоқ. Өте іскер әрі еңбекқор. Олардың арасында біразы бастауыш және орта мектептерде, арнайы лицейде парсы, ағылшын тілдерінің мұғаллімдері болып қызмет атқарса, сот мекемесі және әртүрлі басқару орындарында 50-ге жуық маман бар. Олар парсы тілін жақсы меңгерген. 
Осы кезде жастарды қазақша оқытып жүрген Ислам (Жеменей), Қажымұхаммед, Ниязи қатарлы он шақты зиялы жастармен кезіктім. 
Машинаның қандай түрін де айдай алатындықтарымен қоса, олардың қосалқы бөлшектерінің қалай жасалуын
Машинаның жөнделуін жергілікті халықтан артық меңгерген. Жүк машиналарының қорабын жасайды. Мемлекеттік қара жолдарды жасауды(тендер) өз мойындарына алып, асфальт төсейді. Қазір Гурганда 5 кісі бірігіп гараж салуда. Олардың 36 дүкені бар. Темір балқыту қолдарынан келеді. Ток, су және жылу (пар) тораптарын (труба) орнатады. 
Үй құрылыстарын салуға да шебер-ақ. Неше қабат үйлерді жасауға келісім беріп, есік-терезе, әйнек, кафель сияқты үйдің керекті жабтықтарының бәрін де мұнтаздай етіп дайындайды. Олардың арасында ағаш шебері, наубайшы, су қоймашылығы, ат арбашы, пеш салушы, егінші сияқты әртүрлі кәсіп иелері жүзден саналады. 
Әйелдер арасында кілем тоқу ерекше дамыған. Әрбір үйде кілем өрнегі бар. 
Мұндағы ел өте меймандос, асқан берекешіл. Діни сауатты адам бұрын да жоқ еді, жастар да жетіспепті. Ал дүниеуи ғылымға жастар қатты жетілген. 
Көне көздерден Нұрмұшат ақсақал елеулі ақын. Еңбектері жарық көрмегенмен, қолжазба күйінде сақталған. Ел арасында домбырамен ән салады. Батыс жырауларының салқыны бар көрінеді. 
Жастардан Ислам Жеменей, парсы тілінде <Қазақ этнографиясы> кітап Жазса, Қажымұқан <Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігін> парсы тіліне аударып шығарды. Ал жоғарыда еңгімелегендей Таған Көрпе <Қазақ шежіресі және көш тарихын> жазуды қолға алған. 
Ал, бұл қазақтардың киім киісіне келсек, еркектер көбінесе басына бөрік, тақия киюдің орнына шүберек байлайды. Қыз-келіншектердің таққан моншақтары әдемі. Жалпылай дінге бейім. Ішінара қалпақ кигендері де кездеседі. Онысын қайда жүрсе де тастамайды. 
Әйел-қыздардан бөрік, келіншектерден желек, кемпір-кешектен кимешек-шылауыш қалған. Шаштарын артқа тастап, бастарына шошайтып шыт байлайды. 
Жас келіншектер, тізе бүгіп сәлем беруден басқаны ұмытқан. Алайда, қыздардың өз басында ерік жоқ. Ата-анасы кімге берсе соған барады. Қазақтан басқаға қыз бермейді. Екі әйел алғандары жоқ. 

ХАЛИФА АЛТАЙ "АЛТАЙДАН АУҒАН ЕЛ "
АЛМАТЫ 2000

Суреттер, Ислам Жеменейдің "Иран қазақтары" кітабына алынды.

قزاقستان، «سرزمین آفتاب» در سی و یکمین سال استقلال.

بعد از  فروپاشی اتحاد شوروی، قزاقستان دارای استقلال شد و ملت قزاق فصل تازه‌ی از حکومتداری را آغاز کرد و امسال از سی و یکمین استقلال خود جشن میگرید.

قزاقستان کشوری است در آسیای میانه که از شمال با روسیه ، از شرق با چین ، در جنوب شرقی با قرغیزستان ، در جنوب با اوزبیکستان و در جنوب غربی با ترکمنستان همسایه است . سواحل شمال شرقی دریای خزر در خاک این کشور قرار دارد و قزاقستان بزرگترین کشور محصور در خشکی در دنیا است .

جمهوری قزاقستان چهارمین جمهوری در بین جمهوری های مستقل مشترک المنافع از لحاظ فراوانی جمعیت می باشد. این جمهوری ملیت های گوناگونی را در خود جای داده است. بر اساس آخرین سرشماری، جمعیت قزاقستان ۱۹ میلیون نفر می باشد. همچنین باوسعت ۲٫۷۱۷٫۳۰۰ کیلومتر مربع، نهمین کشور جهان و دومین جمهوری از جمهوری های شوروی سابق به حساب می آید. پایتخت آن نورسلطان است و بزرگ ترین و پرجمعیت ترین شهر قزاقستان الماتی میباشد. و همچنان شهر الماتی پایتخت فرهنگی قزاقستان است. و شهرهای آلماتی، کاراگاندا، چیمکنت، سمی پالاتنیسک، ترکستان و بندر آکتائو از مهمترین شهرهای این جمهوری هستند.

از روزهای نخست استقلال مرد با اقتدار به کرسی ریاست جمهوری تکیه زد و سه دهه حکمران بزرگترین کشور در آسیای میانه شد، او نورسلطان نظر بایوف بود. خیلی ها او را رییس جمهور فراموش ناشدنی برای قزاقستان می‌دانند اما تعدادی او را یک دیکتاتور می‌دانند، او با کسانی که تهدید امنیت ملی شان تلقی می‌شد برخورد جدی نمود و با اقتدار حکومت کرد و به کشور نو پای خود برنامه‌های بلند مدت ساخت و به اقتصاد قزاقستان قدرت تازه داد. نورسلطان نظربایوف نخستین رییس جمهور قزاقستان لقب گرفت.

آقای نظربایوف بعد از سه دهه در ماه حوت ۱۳۹۷ از قدرت کنار رفت و اما دقیقن سه هفته قبل از کناره‌گیری از  مقامش برنامه‌ای به ارزش چند میلیارد دالر را برای گسترش خدمات اجتماعی و همچنین افزایش حقوق و مزایای کارکنان دولت اعلام کرد. او همچنین وعده داد که برای تقویت زیرساخت‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی صورت خواهد گرفت.

دولت

حکومت قزاقستان دمکراتیک و از نوع جمهوری ریاستی است . رئیس جمهور در راس کشور و دولت قرار دارد . قدرت اجرایی دست دولت بوده و قدرت قانونی دست پارلمان می‌باشد .

دولت قزاقستان در تلاش بوده است تا با ایجاد اهداف جدید و متنوع سازی اقتصادش با دوری از وابستگی به هیدروکربن و رفتن به‌ سوی بخش‌ های نوآورانه‌تر بر آثار منفی عوامل بیرونی و ضعف‌های ساختاری داخلی غلبه کند. در سال ۲۰۱۲ دولت راهبرد جدید قزاقستان ۲۰۲۵ را اعلام کرد که اصلاحات اجتماعی-اقتصادی و سیاسی را پیشنهاد می‌کند تا به‌این‌ترتیب قزاقستان را تا سال ۲۰۲۵ در ۳۰ اقتصاد برتر دنیا قرار دهد. این مسیر جدید بر پروژه‌های دولتی کارآمد با افزایش نقش بخش خصوصی نوآور متمرکز است که می‌تواند محرک رشد اقتصادی آینده کشور باشد. 

فرهنگ

در قزاقستان آداب و رسوم زیادی دیده می شود و این موضوع به دلیل وجود تنوع قومیتی در این کشور است. کوچ نشینان زیادی در قزاقستان وارد شده اند و به این ترتیب شاهد فضای فرهنگی وسیعی در این کشور هستیم. احوالپرسی مردم قزاقستان به شکل خاصی است آنها دست ها را صاف می کنند و به سمت هم سر تکان می دهند، مردم قزاقستان به طور کلی سعی می کنند روند احوالپرسی را به شکل دقیقی پیش ببرند.

جمهوری قزاقستان دارای ۱۳۲ قوم میباشد، ویژگی چند قومیتی قزاقستان در هنر و فرهنگ این کشور بازتاب یافته است. فعالیت‌ های فرهنگی و هنری قزاقستان را می ‌توان در دو دسته گسترده سنتی و غربی دسته بندی کرد. فرهنگ و هنر سنتی که با نوع زندگی ساکنان عمدتا قزاق و البته کره‌ای ‌ها و اویغورها و اقوام کوچک تر این سرزمین مرتبط است، همانند شعرها، آهنگ ‌ها و … که با سازهای سنتی آنان اجرا می ‌شود، همچون فرش ‌ها و پارچه‌ های دست بافت و صنایع دستی گوناگون که در طول قرن‌ ها در این سرزمین به حیات خود ادامه داده و پیشرفت کرده اند. گروه غربی شامل انواع هنرهایی می‌گردد که روس‌ ها از ابتدای قرن بیستم به منطقه آوردند. مانند تئاتر، موسیقی کلاسیک و … سینما، تلویزیون و ادبیات روسی می ‌گردند. البته همه این انواع فرهنگی و هنری در میان قزاق‌ها به مقبولیت کامل دست نیافتند. اما در نتیجه سیاست های حکومت بلشویکی اتحاد شوروی، قزاقستان در دهه‌ های گذشته پذیرای جمعیت بزرگی از روس‌ها و اقوام غیر قزاق بوده است، به گونه‌ای که قزاق ‌ها در سرزمین خودشان به یک اقلیت بدل شدند.

جالب است بیدانیم. قوانین ازدواج در قزاقستان بسیار عجیب است به این ترتیب در ابتدا باید فردی نزد دختر فرستاده شود تا رضایت وی به صد در صد برسد در غیر این صورت مراسم خواستگاری صورت نمی گیرد. در این کشور تعدد خواستگار دیده می شود و به این ترتیب ازدواج در یک فضای به نفع بانوان پیش می رود. غذا خوردن در قزاقستان قوانین مخصوص به خود را دارد و افراد باید در غذا خوردن یک سری اصول را به طور دقیق رعایت نمایند. در این کشور تهیه غذا نیاز به آشپز دارد و ارزش یک آشپز در قزاقستان همانند یک پزشک است. قوانین رانندگی در قزاقستان بسیار آسانتر از ایران است و جالب اینجاست که نرخ تصادفات در این کشور بسیار کمتر دیده می شود. جشن ها و بازی های ملی دارای قوانین مشخصی است و در لحظه سال نو باید به طور دقیق صورت بگیرد این جشن ها ارزش زیادی دارد. قوانین هر یک از شهرهای کشور قزاقستان متفاوت است و این موضوع می تواند نشان از فرهنگ بالای این کشور، عدم درگیری باشد.

زبان 

زبان های رایج در این جمهوری، قزاقی و روسی است که البته فضای عمومی کشور بیشتر در اختیار زبان روسی است. زبان قزاقی از گروه زبان های ترکی ست که بسیاری از واژگان آن از زبان های دیگر مثل: عربی، فارسی، مغولی و روسی اخذ گرفته شده است. در نوشتار نیز، قزاقان با حروف سیریلیک و لاتین می نویسند. زبان قزاقی که زبان مردم قزاق و زبان ملی این کشور است، زبانی است از زیرگروه شرقی زبان ‌های ترکی ‌تبار که خود زیر شاخه ای از زبان های آلتای است. از نزدیک ترین زبان ها به قزاقی، زبان کشور همسایه قرقیزی است. زبان روسی با توجه به سابقه ی تاریخی و حضور گسترده خود همچنان موقعیت زبان رسمی را حفظ کرده‌است. زبان های اوکراینی، تاتاری، قرقیزی، اویغوری، ازبکی، باشقیری، فارسی تاجیکی، آلمانی، کره‌ ای، ترکمنی، ارمنی و مغولی تنها تعدادی از مهمترین زبانهایی هستند که بزرگ ترین اقلیت‌ های قومی این کشور به آنها سخن می ‌گویند. البته بسیاری از اقلیت‌ های قومی قزاقستان برای داشتن زبان مشترک به جز روسی، زبان قزاقی را هم می ‌دانند. آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان بین ‌المللی در سال های اخیر افزایش یافته است.

دین

مردم قزاق مسلمان حنفی مذهب هستند. آنها خیلی دیر مسلمان شدند و حتی پس از قبول اسلام‌، ‌عقاید و شعائر بت پرستی در میان آنان رواج داشت. اسلام توسط روحانیون تاتار به این سرزمین راه یافت و جالب آنکه روس ها موافق این رویکرد (مسلمان شدن قزاق ها) بودند. قزاقستان، کشوری لائیک است و مبنای قوانین در آنجا بر پایه ی شریعت نیست، ولی به اعتبار اکثریت مسلمان جامعه، نهادهای رسمی دینی به مسائل و دغدغه های دینی مردم می پردازند.

اقتصاد

اقتصاد این کشور تا حد زیادی به بخش کشاورزی متکی است. قزاقستان بیشترین تولید ناخالص داخلی و درآمد سرانه را در میان جمهوری های تازه استقلال یافته دارد و نیز از اعضای مهم سازمان همکاری شانگ های است .

این کشور از لحاظ منابع زیرزمینی هم بسیار غنی است ، از سال ۱۹۹۳ تاکنون بیش از ۴۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی در این بخش انجام شده است . همچنین تخمین زده می‌شود که قزاقستان صاحب دومین منابع بزرگ در اورانیوم ، کروم ، روی و سرب و سومین در منگنز ، چهارمین در مس و در مورد زغال سنگ ، آهن و طلا نیز در بین ۱۰ کشور اول دنیا قرار می‌گیرد و همچنین یازدهمین منابع بزرگ هم در نفت و هم در گاز طبیعی را در اختیار دارد.

با در نظر داشت اینکه با از شمال با روسیه و از بخش شرق با چین هم مرز است. این امر باعث  حفظ ثبات اقتصاد کلان در این کشور شده است و ارزش خوبی را در بر دارد و به طور کلی کشور قزاقستان چشم اندازهای اقتصادی دقیقی در این زمینه را شکل داده است. نرخ بیکاری در قزاقستان به طور کلی در طول دوره های مختلف متغیر اعلام شده است اما بیشترین میزان آن ۴ درصد بوده است و این رقم نشان می دهد که کسب و کار در این کشور وضعیت خوبی دارد و نرخ بیکاری نیز در وضعیت کنترل شده قرار گرفته است رتبه کشور قزاقستان در زمینه کار بسیار خوب است.

بعد از استقلال صنعت جمهوری قزاقستان بسیار غنی شده است. کشف و استخراج نفت در بخش های غربی این کشور دیده می شود و این روال نشان داده است که رشد اقتصادی این کشور بسیار بالا است. از دیگر بخش های اقتصادی کشور قزاقستان فضانوردی است که به نوبه خود در دنیا شهرت زیادی دارد. کشور قزاقستان دارای قدیمی ترین پایگاه فضایی جهان است و مشخص است که در این زمینه رتبه خوبی را کسب کرده است. توسعه بخش های اقتصادی از جمله بخش دیجیتال خود سبب شده است که ثبات اقتصادی به شکل مشخصی دنبال شود.

پورتال انستیتوی ابای افتتاح شد

پورتال انستیتوی ابای افتتاح شد

به اطلاع دوستان عزیز میرسانم که پورتال انستیتو ابای افتتاح شد این دارای چندین زبان است ازجمله زبان فارسی که برای افراد فارسی زبان مناسب است دوستان توجه کنید در ابتدای ورود زبان دلخواه خود را انتخاب کنید مهم ترین بخش یادگیری زبان قزاقی است به راحتی وارد بخش میشوید ودر انجا موضوعات متنوع مطرح شده مثلا بخش یادگیری تکرار وتست دارد وبخش امتیاز دهی لازم به یاداوری که حتما برای استفاده کامل از بخش های سایت حتما از کامپیوتر استفاده شود>>>برای ورود به بورتال اینجا کلیک کنید<<<

Иранда Абай шығармаларының аудармашысына ІІ дәрежелі «Достық» ордені табыс етілді

Горган, 2020 жылғы 9 қараша – Иранда екі елдің байланыстары туралы көптеген еңбектердің авторы, Иран қазақтарының тарихын зерттеуші, Абай өлеңдері мен прозасының парсы тіліне аудармашысы Қажымұхамет Шатқамға ІІ дәрежелі «Достық» орденін табыс ету рәсімі өтті.

Абай Құнанбайұлының мұрасын насихаттауға сіңірген еңбектері үшін оны марапатпен наградтау туралы Жарлыққа Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2020 жылғы 4 тамызда қол қойған болатын.

Орден тапсырылғаннан кейін Қ.Шатқам Абай еңбектерін зерделеуге арнаған 20 жылдық еңбегін жоғары бағалағаны үшін Қазақстан басшылығына алғыс айтты. Ол ұлы ақынның дүниетанымының көптеген белгілері, сондай-ақ Қазақстаннан шыққан басқа да атақты Әбу Насыр әл-Фарабидің де қазақтарға, парсыларға және арабтарға ғана емес, бүкіл адамзатқа ортақтығын атап өтті. Ол өзінің тарихи отанына табыс тілеп, алдағы уақытта да Иранмен мәдени байланыстарының дамуына өз үлесін қосуға ниетті екенін мәлімдеді.

Іс-шараның жалғасы ретінде Қазақстанның Горган қаласындағы Бас консулдығы жанындағы Абай орталығының салтанатты ашылуы өтті. Оған Қазақстан Елшісі Асхат Оразбай, Иранның Гүлстан провинциясы губернаторының бірінші орынбасары Ибрахим Карим, Горган қаласы әкімшілігінің және қазақ диаспорасының өкілдері қатысты.

А. Оразбай қазіргі қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушының жарқын шығармашылығы туралы егжей-тегжейлі айтып, оның қалыптасуына Иран мен Шығыс пен Батыстың басқа да елдері поэзиясының классиктерінің шығармалары елеулі ықпал еткенін атап өтті. Елші ақын ретінде ғана емес, өз халқын үнемі жаңа білім іздеуге және ғылымдарды түсінуге шақырған ірі ойшыл және ағартушы ретінде оның құнды зияткерлік мұрасына ерекше тоқталды.

Гүлстан провинциясы губернаторының бірінші орынбасары әл-Фарабидың 1150 және Абайдың 175 жылдық мерейтойларының екі ел халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты дамытудағы ерекше маңыздылығын атап өтті. Қазақстанның Маңғыстау облысы мен Иранның Гүлстан провинциясы арасында орнатылған орнаған өзара ынтымақтастық шеңберінде сауда-экономикалық, мәдени, білім, туристік және емдік туризмді дамытуда игі қадамдар жасалуда. Горган мен Ақтау арасында тікелей әуе қатынасын орнату, гүлстандық бизнесмендердің Маңғыстау облысында инвестициялық жобаларды іске асыру, өзара мәдени-спорттық шараларды өткізу бойынша келісулер жүргізілуде, деп жариялады И.Карими.

Іс-шара қонақтарына әл-Фараби мен Абайдың өмірі мен шығармашылығы, сондай-ақ қазіргі Қазақстан туралы баспа және иллюстрациялық материалдар таратылды.

Осы іс-шараға қатысу шеңберінде Гүлстан провинциясына жасаған іссапары барысында А.Оразбай өңірдегі қазақ қандастарымыздың белсенділерімен кездесулер өткізіп, қазақтар тұратын елді мекендерде болды. Сұхбаттар барысында Елші Қазақстанда болып жатқан оң өзгерістер туралы баяндап, еліміздің көші-қон саясаты мен шет елдердегі қандастарымызға көрсетіліп отырған қолдаулар жөнінде әңгімелеп берді.

Қазақ диаспорасы жинақы орналасқан Горган қаласында ашылған орталық ирандықтарға еліміздің мәдениеті мен ғылымы туралы ғана емес, оның өзекті саяси, экономикалық және әлеуметтік жетістіктері туралы көбірек білуге мүмкіндік береді.

ساخت مرکز تولید واکسن کرونا در قزاقستان

وزیر بهداشت قزاقستان از راه‌اندازی مرکز تولید واکسن کرونا طی ماه دسامبر سال جاری میلادی در این کشور خبر داد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، «الکسی تسوی» وزیر بهداشت قزاقستان از راه اندازی مرکز تولید واکسن کرونا در ماه دسامبر سال جاری میلادی در این کشور خبر داد.

وی این مطلب را ضمن یک نشست مطبوعاتی بیان کرد و گفت: در حال حاضر ساخت کارخانه بیو دارویی واکسن کرونا در پژوهشگاه ایمنی بیولوژیکی کمیته علوم وزارت آموزش و علوم قزاقستان بی‌وقفه ادامه دارد.

کلنگ ساخت این کارخانه در 4 ماه پیش طی مراسمی توسط «عسکر مامین» نخست وزیر قزاقستان در یک پژوهشگاه علمی تحقیقاتی به زمین زده شد.

این کارخانه طبق استانداردهای بین‌المللی برای تولید داروهای تقویت سیستم ایمنی از جمله واکسن در برابر عفونت کرونا ساخته خواهد شد.

واکسن پیشنهادی موسسه تحقیقاتی قزاقستان برای کووید-19 در لیست سازمان جهانی بهداشت درج شده و در حال انجام آزمایشات بالینی است.

این کارخانه همچنین واکسن‌هایی برای آنفلوانزای همه گیر، سل، تب مالت، درماتیت و سایر بیماری‌های عفونی را تولید خواهد کرد.

ظرفیت تولیدی آن 60 میلیون دوز در سال پیش بینی شده است